నక్షత్రాలు లేని గెలాక్సీ?

విశ్వం గురించి మనకున్న ప్రామాణిక చిత్రం ప్రకారం కృష్ణ పదార్థం ముందు వచ్చింది. దాని కనిపించని ముద్దలు — హాలోలు అని పిలుస్తారు — ఏర్పడ్డాయి, వాటిలో వాయువు పడి, చల్లబడి, నక్షత్రాలుగా వెలిగింది. కానీ అతి చిన్న హాలోలన్నీ ఇది సాధించి ఉండకపోవచ్చు. విశ్వం పునఃఅయనీకరణం చెందక ముందు, వాటి వాయువు మరీ నెమ్మదిగా చల్లబడింది; ఆ తర్వాత, విశ్వమంతా నిండిన అతినీలలోహిత కాంతి దాన్ని వెచ్చగా ఉంచింది. ఇలాంటి హాలోలు తమ అసలు వాయువును శాశ్వతంగా నిలుపుకుంటాయి, ఒక్క నక్షత్రాన్నీ ఏర్పరచవు.

ఖగోళ శాస్త్రవేత్తలు వీటిని RELHICలు — Reionization-Limited H i Clouds — లేదా సింపుల్‌గా “కృష్ణ గెలాక్సీలు” అంటారు. ఇవి సిద్ధాంతం చేసే దృఢమైన అంచనా. వీటిని కనుగొనడం కూడా చాలా కష్టం: నక్షత్రాలు లేకపోవడంతో, సాధారణ టెలిస్కోపులకు అవి కనిపించవు. వాటిని గుర్తించడానికి ఏకైక మార్గం, తటస్థ హైడ్రోజన్ 21 సెంటీమీటర్ల తరంగదైర్ఘ్యం వద్ద వెలువరించే మసక రేడియో కాంతి.

ఒక ఒంటరి మేఘం

జిన్-లాంగ్ షూ (జాతీయ ఖగోళ వేధశాలలు, చైనీస్ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సెస్), అలెహాండ్రో బెనిటెస్-ల్యాంబాయ్ (మిలానో-బికోకా విశ్వవిద్యాలయం) నాయకత్వంలోని బృందం, చైనా 500 మీటర్ల రేడియో టెలిస్కోప్ FAST తో చేసిన ఒక బ్లైండ్ రేడియో సర్వేలో అలాంటి ఒక మేఘాన్ని కనుగొంది. 2026 జూలై, ఆగస్టులలో వారు దాన్ని మరో మూడుసార్లు పరిశీలించారు. వేర్వేరు తేదీల్లో పునరావృత పరిశీలనలు రేడియో జోక్యం అవకాశాన్ని తోసిపుచ్చాయి. ఈ మేఘం కృష్ణ గెలాక్సీ అభ్యర్థుల ప్రస్తుత జాబితాల్లో లేదు.

వారు దానికి J1351+0039 అని పేరు పెట్టారు. అది సుమారు 3.7 మెగాపార్సెక్‌ల దూరంలో ఉంది — సుమారు 1.2 కోట్ల కాంతి సంవత్సరాలు. దానికి 1,00,000 పార్సెక్‌ల పరిధిలో ఏ పెద్ద గెలాక్సీ లేదు. పొరుగు గెలాక్సీ నుంచి చీల్చబడిన పదార్థాన్ని సూచించే వాయు తోకలు గానీ, వంతెనలు గానీ లేవు.

సంఖ్యలు ఏం చెబుతున్నాయి

• తటస్థ హైడ్రోజన్: సూర్యుడి ద్రవ్యరాశికి సుమారు 4,80,000 రెట్లు; హీలియం కూడా లెక్కిస్తే సుమారు 6,40,000.
• పరిమాణం: 2.9 కిలోపార్సెక్‌ల ప్రభావవంతమైన వ్యాసార్ధం, దాదాపు గుండ్రని ఆకారం (అక్ష నిష్పత్తి 0.94).
• నక్షత్రాలు: DESI Legacy Survey లోతైన చిత్రాల్లో ఏవీ కనిపించలేదు. గుర్తింపు పరిమితి కింద గరిష్ఠంగా 1,50,000 సౌర ద్రవ్యరాశుల నక్షత్రాలు దాగి ఉండవచ్చు.
• మొత్తం ద్రవ్యరాశి, వాయువు ఎంత వేగంగా కదులుతుందో దాని నుంచి కొలిచినది: సుమారు 13 కోట్ల సౌర ద్రవ్యరాశులు.

దీనితో కృష్ణ పదార్థానికీ సాధారణ పదార్థానికీ మధ్య నిష్పత్తి సుమారు 200 అవుతుంది. ఆ కనిపించని ద్రవ్యరాశి లేకపోతే, మేఘం సుమారు 24 కోట్ల సంవత్సరాల్లో చెదిరిపోయేదని రచయితలు లెక్కించారు.

వాయువు అతి కొద్దిగా మాత్రమే తిరుగుతుంది — సుమారు 4 కి.మీ./సె — కాగా దాని అంతర్గత యాదృచ్ఛిక కదలికలు సుమారు 11.6 కి.మీ./సె కు చేరుతాయి. కాబట్టి ఈ మేఘం ఒక పళ్లెంలా తిరుగుతూ కాకుండా, వెచ్చని వాయు బంతిలా పీడనంతో నిలబడి ఉంది. దాని ఉష్ణోగ్రత, సుమారు 11,000 K, విశ్వ అతినీలలోహిత నేపథ్యం వెచ్చగా ఉంచిన వాయువుతో సరిపోలుతుంది: నక్షత్రాలను ఏర్పరచేంతగా అది ఎప్పుడూ చల్లబడలేదు.

ఇంకా అనిశ్చితంగా ఉన్నవి

రచయితలు జాగ్రత్తగా ఉన్నారు. అతి మసక మరుగుజ్జు గెలాక్సీ Leo T లాంటి చాలా పలుచని నక్షత్ర సమూహం ఈ దూరంలో ప్రస్తుత చిత్రాల్లో ఇప్పటికీ కనిపించదు. మేఘంలో నిజంగా నక్షత్రాలు లేవని నిర్ధారించడానికి, హబుల్ లేదా జేమ్స్ వెబ్ అంతరిక్ష టెలిస్కోప్‌తో అంతరిక్షం నుంచి తీసిన మరింత లోతైన చిత్రాలు అవసరం. బలహీనమైన భ్రమణం కూడా ఒక RELHIC కి ఊహించనిది; మేఘం నెమ్మదిగా కొంత భ్రమణాన్ని పొంది ఉండవచ్చని రచయితలు సూచిస్తున్నారు.

కాబట్టి J1351+0039 ఒక అభ్యర్థి: నిజమైన కృష్ణ గెలాక్సీ అయినా కావచ్చు, లేదా అత్యంత మసకగా ఉండే సాధారణ గెలాక్సీ అయినా కావచ్చు.

ఇప్పటివరకు అత్యంత స్పష్టమైన అభ్యర్థి

గతంలోని అభ్యర్థులు — M94 గెలాక్సీ దగ్గర Cloud-9, M51 దగ్గర రెండు — పెద్ద గెలాక్సీలకు దగ్గరగా ఉన్నాయి, వాటి గురుత్వాకర్షణ వాటిని రూపుదిద్ది ఉండవచ్చు. J1351+0039 ఒంటరిగా ఉంది. రచయితల ప్రకారం, దీనివల్ల ఇది ఇప్పటివరకు కనుగొన్న అత్యంత స్పష్టమైన, అత్యంత నమ్మదగిన ఒంటరి కృష్ణ గెలాక్సీ అభ్యర్థి అవుతుంది: ఏ నక్షత్రమూ ఎప్పుడూ పుట్టని చోట కృష్ణ పదార్థాన్నీ వాయువునూ అధ్యయనం చేయడానికి ఒక సహజ ప్రయోగశాల.